Victor Gijsbers's Site - Philosophy, literature, interactive fiction, and more.

Ik houd van boeken die anders zijn dan andere boeken; en zelden zal je een boek lezen dat daar zo goed aan voldoet als Star Maker. Dat ik het heb ingedeeld in de categorieën "roman", "fantasy & SF", "filosofie" én "religie" is daar al een indicatie van. Het is het allemaal, en het is het allemaal niet. Maar laten we bij het begin beginnen.

Feiten, namen en woorden die ik tijdens het lezen van John Crowleys The Solitudes, het eerste deel van zijn vierdelige roman Aegypt, wilde opzoeken. Wellicht ook nuttig voor anderen. Alle pagina's zijn die uit de 2007 editie van Overlook.

Mijn verwachtingen omtrent La vie très horrifique du grand Gargantua, père de Pantagruel, jadis composée par M. Alcofribas abstracteur de quintessence. Livre plein de Pantagruélisme -- Gargantua voor intimi -- waren erg hoog. Rabelais, een van de meesters van Franse literatuur, zou mij hier om de oren slaan met de meest bijtende satire, de meest hilarische grappen, en natuurlijk het soort vermenging van hoge en lage cultuur dat veel van de beste recente literatuur kenmerkt. Hier zou ik gaan leren waar Joyce en Pynchon de mosterd hadden gehaald!

Dit is een boek over Ierland. Natuurlijk is het ook een boek over de rol van verbeelding en fantasie in een onttoverde wereld -- het is immers een boek van Lord Dunsany, en dat is zijn belangrijkste thema. Maar The Curse of the Wise Woman is bovenal een boek over Ierland; over het Ierse landschap, de Ierse mensen, de Ierse religie, het Ierse paganisme, de Ierse politiek, en over hoe dat Ierland dreigt te verdwijnen wanneer het land in de vaart der volkeren wordt meegesleurd. Wat uiteindelijk natuurlijk weer neerkomt op de vraag wat er gebeurt wanneer de wereld onttoverd wordt.

Als compagnon van de beknopte tijdlijn van moderne fantasy, ook een lijst met de beste moderne fantasy. Ik zal hier in principe alleen werken op zetten die op de site besproken zijn, met uitzondering van enkele boeken die te goed zijn om niet alvast te noemen. Het ontbreken van een boek op deze lijst betekent dus niet dat ik het slechter vind dan de boeken die wel op de lijst staan, maar misschien alleen dat ik het niet (recent) gelezen heb.

The Language of the Night is een verzameling essays, lezingen en voorwoorden van Ursula K. Le Guin, bekend als de schrijfster van A Wizard of Earthsea (1968), The Left Hand of Darkness (1969) en The Dispossessed (1974). Alle stukken in deze bundel gaan over fantasy en science fiction -- ik weet dat de officiële Nederlandse spelling "sciencefiction" is, maar er zijn grenzen -- en meer in het algemeen over de aard en waarde van literatuur.

In Ancient Evenings neemt Normal Mailer ons zevenhonderd pagina's lang mee naar het oude Egypte, grofweg de periode van 1300 tot 1100 voor Christus. De vele gedetailleerde beschrijvingen van plaatsen, personen, gebruiken, mythen, rituelen en gebeurtenissen bewijzen dat Mailer veel historisch feitenmateriaal heeft verwerkt -- en toch aarzel ik om het boek een historische roman te noemen. Want essentieel aan Ancient Evenings is de spanning tussen het historische, het contemporaine en het universele die Mailer voortdurend opzoekt.

Zo nu en dan wordt je geconfronteerd met de mythe dat J. R. R. Tolkien, en dan met name zijn boek The Lord of the Rings, het begin van de moderne fantasy is; dat er tussen de fantastische werken van, zeg, Spenser en die van de laatste decennia een gat van eeuwen zit waarin alleen maar realistische literatuur werd geschreven. Niets is natuurlijk minder waar.

Vijf jaar geleden vond ik dit een geniaal boek. Nu ik het herlezen heb vind ik het wel nog goed, maar niet meer geniaal. Wat er mis is met The Course of the Heart is de constructie, die veel te losjes is en te veel aanvoelt alsof er verschillende korte verhalen aan elkaar zijn geplakt.

Eigenlijk is alles wat er in de titel van dit artikel staat maar half waar. Het Gilgamesj-epos zoals wij dat vandaag de dag lezen is een specifieke versie, de 'standaardversie' die rond 1200 in elkaar is gezet, in het Akkadisch, door ene Sin-leqe-oennini, die daarbij gebruik maakte van verhalen die gedeeltelijk al rond 2000 verteld werden. Maar aangezien we alleen maar kapotte kleitabletten hebben, is die standaardversie aangevuld met allerlei andere fragmenten, sommige (veel) ouder, andere jonger, en in verschillende talen geschreven.