Victor Gijsbers's Site - Philosophy, literature, interactive fiction, and more.

Chapter III: Love and Its Disintegration in Contemporary Western Society

Het derde hoofdstuk van The Art of Loving is het minst interessante, maar nog steeds vrij interessant. De titel van het hoofdstuk laat al zien dat Fromm niet positief gaat zijn: de moderne westerse samenleving heeft volgens hem het effect dat mensen minder capaciteit tot liefhebben krijgen. Dit heeft alles te maken met de vorm van het moderne kapitalisme, waarin vooral veel mensen nodig zijn die zonder al teveel individualiteit opgaan in grote organisaties.

Chapter II: The Theory of Love

      2. Love Between Parent and Child

In deze korte sectie maakt Fromm een onderscheid tussen moederliefde en vaderliefde. Moederliefde is onconditioneel: je hoeft er niets voor te doen. Daar staat tegenover dat je ook niets kán doen om deze liefde te krijgen. Vaderliefde is daarentegen conditioneel: er wordt van je gehouden indien je voldoet aan de verwachtigen, de regels, de wet. Gehoorzaamheid is noodzakelijk. Daar staat tegenover dat je deze liefde kan verdienen, en je dus een bepaalde mate van onafhankelijkheid hebt.

Als ik één boek aan mocht wijzen dat iedereen gelezen zou moeten hebben, dan was The Art of Loving een kandidaat die ik serieus zou overwegen. Zo'n boek zou over een onderwerp moeten handelen dat iedereen ten diepste aangaat. Welnu, dit boek gaat over liefde, en niets is belangrijker en universeler. Zo'n boek zou niet al te technisch en moeilijk moeten zijn. The Art of Loving is geschreven voor een breder publiek, hoewel het niet altijd gemakkelijk is.

In The Forgotten Language; an introduction to the understanding of dreams, fairy tales, and myths (ik las de Nederlandse vertaling, Dromen, sprookjes en mythen) bespreekt Fromm de interpretatie van symbolen in het kader van de droomduiding. Ook mythen komen kort aan bod, en heel kort wordt er het een en ander gezegd over sprookjes, rituelen en romans.

Hoofdstuk IV: Problems of Humanistic Ethics

"Man for himself" -- is dat niet gewoon een recept voor egoïsme? Erich Fromm is (goddank) geen Ayn Rand, dus egoïsme prediken is niet zijn doel. In dit hoofdstuk zal hij verschillende vragen die je aan een humanistische ethiek kan stellen beantwoorden.

1. Selfishness, self-love and self-interest

Weer een boek van Fromm gelezen, ditmaal Man for Himself dat ingaat op de vraag hoe een humanistische ethiek eruit moet zien. Veel van de thema's uit het boek komen overeen met wat je kan vinden in bijvoorbeeld The Fear of Freedom en The Art of Loving; maar herhaling kan goed zijn. Bovendien is de expliciete nadruk op humanisme een zeer goede, want het humanisme is toch waar onze redding vandaan moet komen.

Hoofdstuk I: The Problem

Hoofdstuk IV: De twee aspecten van de vrijheid voor de moderne mens

De afgelopen week heb ik heel wat Fromm gelezen -- The Art of Loving en To Have or To Be -- maar The Fear of Freedom (De angst voor vrijheid, in de vertaling die ik ergens tweedehands heb gekocht) is de eerste die ik systematisch zal bespreken. De andere boeken volgen als het goed is nog, maar mijn bespreken loopt wat achter op het lezen, dus het kan nog even duren.